

Strych przez lata często pełni funkcję rodzinnego magazynu. Trafiają tam rzeczy, które przestały być potrzebne, ale których z różnych powodów nikt nie chciał wyrzucić: stare meble, walizki, ubrania, dokumenty, fotografie, części samochodowe, porcelana czy pamiątki po poprzednich pokoleniach. Po kilkudziesięciu latach trudno już pamiętać, co właściwie znajduje się w poszczególnych pudłach. Dlatego starocie ze strychu warto przejrzeć przed zamówieniem kontenera lub rozpoczęciem generalnego opróżniania.

Nie oznacza to, że każdy zakurzony przedmiot okaże się cennym antykiem. Zdecydowana większość rzeczy może mieć niewielką wartość. Problem polega na tym, że przedmioty interesujące kolekcjonerów nie zawsze wyglądają efektownie. Jeśli zastanawiasz się, co można znaleźć na strychu, warto zacząć od rzeczy niewielkich, oznaczonych i zachowanych w większych zbiorach.
Przy dużej liczbie rzeczy naturalnym odruchem jest rozpoczęcie od wynoszenia wszystkiego po kolei. Lepszym rozwiązaniem jest najpierw wykonanie szybkiego przeglądu.
Zrób zdjęcia całego pomieszczenia i zwróć uwagę na:
Jeżeli kilka rzeczy przechowywano razem przez kilkadziesiąt lat, nie rozdzielaj ich od razu. Mogą pochodzić od jednej osoby albo stanowić fragment większej kolekcji.
Starocie ze strychu – czego szukać w pierwszej kolejności?
Największą uwagę przyciągają zazwyczaj stare meble, obrazy i duże przedmioty. Tymczasem interesująca rzecz może mieścić się w kieszeni płaszcza albo niewielkim pudełku.
Podczas pierwszej selekcji warto odkładać osobno przedmioty posiadające:
sygnatury, punce, numery seryjne, podpisy, stemple, daty, znaki producenta, etykiety lub dokumenty.
Oznaczenia mogą pomóc określić producenta, okres powstania i pochodzenie rzeczy.
Nie należy jednak przyjmować odwrotnej zasady – brak sygnatury nie oznacza automatycznie braku wartości. Nie wszystkie stare przedmioty były znakowane.
Stare walizki i kufry zawsze warto otworzyć
Walizka stojąca na strychu od kilkudziesięciu lat może zawierać znacznie ciekawsze rzeczy niż sama walizka.
W środku mogą znajdować się:
Jeżeli zawartość wygląda na należącą do jednej osoby, zachowaj ją razem przynajmniej do czasu wstępnej identyfikacji.
Stara książeczka wojskowa, fotografia i odznaczenie mogą osobno wyglądać niepozornie. Razem pozwalają natomiast odtworzyć historię właściciela i zidentyfikować pozostałe przedmioty.
Dokumenty i stare papiery – nie wszystko jest makulaturą
Na strychach bardzo często przechowuje się dokumentację rodzinną.
Przed wyrzuceniem starych papierów warto oddzielić:
Nie każdy dokument ma wartość kolekcjonerską. Istotne mogą być jednak jego wiek, rzadkość, osoba, której dotyczy, miejsce wystawienia oraz kontekst historyczny.
Szczególnie warto zachować całe zestawy dokumentów należących do jednej osoby.
Stare fotografie mogą przedstawiać coś więcej niż rodzinę
Pudełko niepodpisanych fotografii łatwo uznać za bezwartościowe, szczególnie jeśli nikt z rodziny nie rozpoznaje widocznych na nich osób.
Przyjrzyj się jednak temu, co znajduje się w tle.
Ciekawe mogą być zdjęcia pokazujące:
Sprawdź także rewers fotografii. Podpis, data, nazwisko, pieczęć fotografa albo nazwa miejscowości mogą całkowicie zmienić możliwości identyfikacji zdjęcia.
Nie rozrywaj starych albumów fotograficznych
Album najlepiej pozostawić w takim stanie, w jakim został znaleziony.
Kolejność fotografii, podpisy oraz dodatkowe dokumenty umieszczone pomiędzy stronami mogą tworzyć jedną historię.
Nie próbuj na siłę odklejać zdjęć. Starsze fotografie mogą być kruche, a ich powierzchnia podatna na uszkodzenia.
Jeżeli chcesz pokazać album do wstępnej oceny, najpierw sfotografuj całe strony.
Mundury i elementy umundurowania
Jedną z ciekawszych kategorii staroci ze strychu są stare mundury.
Nie należy traktować ich jak zwykłej używanej odzieży. Przy identyfikacji mogą mieć znaczenie:
Sprawdź również kieszenie. Mogą znajdować się w nich dokumenty, fotografie lub drobne elementy wyposażenia.
Jeśli obok munduru leżą pas, czapka, odznaczenia lub dokumenty, zachowaj cały zestaw razem.
Medale, ordery, odznaki i orzełki
Niewielkie pudełka z pamiątkami wojskowymi zdecydowanie warto odłożyć przed opróżnieniem strychu.
Znaczenie mogą mieć zarówno same odznaczenia, jak i:
Nie czyść medali pastą do metalu tylko dlatego, że ściemniały. Naturalna powierzchnia i zachowane oznaczenia mogą być ważne podczas oceny.
Szczególnie uważnie obejrzyj rewersy oraz krawędzie – mogą znajdować się tam sygnatury producenta albo inne oznaczenia.
Szable, bagnety i pozostałe militaria
Na starym strychu mogą zachować się również elementy wyposażenia wojskowego i broń biała.
Jeżeli znajdziesz szablę, bagnet czy kordzik, nie próbuj od razu przywracać im połysku.
Na metalu mogą znajdować się:
Papier ścierny, szczotka druciana czy intensywne polerowanie mogą bezpowrotnie zatrzeć takie informacje.
Zachowaj również pochwę, mocowania i inne elementy znalezione obok. W przypadku przedmiotów mogących podlegać szczególnym regulacjom trzeba dodatkowo zweryfikować ich status prawny przed sprzedażą.
Stare zegarki – również te, które nie działają
Niewielkie pudełko ze starym zegarkiem może łatwo zostać przeoczone.
Warto sprawdzić zarówno zegarki naręczne, jak i kieszonkowe. Przy ocenie znaczenie mogą mieć:
Niesprawny zegarek nie jest automatycznie bezwartościowy.
Nie próbuj uruchamiać go na siłę ani samodzielnie rozkręcać. Jeżeli obok znajduje się pudełko, dokumenty lub części, również je zachowaj.
Monety i banknoty – nie poleruj znalezisk
Słoiki, puszki i pudełka są typowymi miejscami przechowywania starych monet.
Jeżeli znajdziesz taki zbiór, nie oceniaj go tylko na podstawie wieku monet. Znaczenie mogą mieć konkretny rocznik, mennica, nakład, wariant oraz stan.
Przede wszystkim nie czyść monet.
Polerowanie może pozostawić mikrorysy i zmienić oryginalną powierzchnię.
Podobnie ze starymi banknotami – nie próbuj ich prasować, myć ani usuwać przebarwień.
Znaczki i klasery
Stary klaser warto zachować w całości.
Nie wyjmuj od razu znaczków i nie dziel kolekcji według tego, które egzemplarze wyglądają najładniej.
Przy ocenie mogą mieć znaczenie:
Jeżeli chcesz zrobić dokumentację, fotografuj całe strony, a dopiero później wybrane znaczki z bliska.
Pocztówki, listy i przedwojenna korespondencja
Stosy starej korespondencji również warto szybko przejrzeć przed wyrzuceniem.
Pocztówki mogą być interesujące ze względu na przedstawiony widok. Szczególnie dotyczy to miejsc, które mocno zmieniły się na przestrzeni dziesięcioleci.
Znaczenie mogą mieć również:
Nie odrywaj znaczków od kart i kopert przed oceną. Całość może dostarczać więcej informacji niż pojedynczy znaczek.
Porcelana i figurki znalezione na strychu
Porcelana często trafiała na strych po zdekompletowaniu serwisu albo zmianie wyposażenia domu.
Przed wyrzuceniem talerzy, filiżanek, figurek czy wazonów odwróć je i sprawdź spód.
Szukaj:
Niekompletny serwis również może być interesujący. Pojedynczych elementów poszukują czasem osoby próbujące uzupełnić własne zestawy.
Srebro, platery i metalowe przedmioty
Ciemna patera czy stare sztućce mogą wyglądać jak zwykłe przedmioty przeznaczone do wyrzucenia.
Sprawdź jednak, czy mają:
Wśród starszych polskich wyrobów można spotkać m.in. przedmioty sygnowane przez Fraget, Norblin czy Braci Henneberg.
Nie oznacza to automatycznie, że każdy taki przedmiot jest wykonany z litego srebra. Część to platery, dlatego prawidłowa identyfikacja oznaczeń jest istotna.
Stare książki – zajrzyj na stronę tytułową
Zakurzona biblioteczka na strychu nie musi oznaczać kolekcji cennych książek, ale warto wykonać wstępną selekcję.
Sprawdź:
Szczególnej uwagi wymagają starsze wydania oraz książki z odręcznymi wpisami związanymi z konkretnymi osobami.
Stare zabawki mogą zainteresować kolekcjonerów
To kategoria często pomijana.
Na strychach można znaleźć:
Znaczenie mają producent, okres, stan i kompletność.
Jeżeli zachowało się oryginalne pudełko lub instrukcja, nie wyrzucaj ich.
Przedmioty z PRL – sprawdź, zanim trafią do kontenera
Jeśli zastanawiasz się, co można znaleźć na strychu, bardzo często odpowiedzią będą przedmioty codziennego użytku z okresu PRL.
Niektóre z nich mają dziś swoich kolekcjonerów.
Warto sprawdzić:
Sam fakt pochodzenia z PRL nie oznacza oczywiście wysokiej wartości. Znaczenie mają konkretny model, projektant, producent, rzadkość oraz stan.
Stare aparaty fotograficzne i sprzęt optyczny
Aparat znaleziony w skórzanym futerale warto odłożyć do sprawdzenia nawet wtedy, gdy nie wiadomo, czy działa.
Zachowaj razem z nim:
W przypadku sprzętu fotograficznego marka i konkretny model mają znacznie większe znaczenie niż sam wiek.
Gramofony, radia i dawna elektronika
Nie wyrzucaj starego sprzętu tylko dlatego, że nie działa.
Przy ocenie mogą liczyć się:
Nie próbuj uruchamiać urządzenia po kilkudziesięciu latach przechowywania bez sprawdzenia jego stanu. Może to doprowadzić do uszkodzenia sprzętu, a w przypadku starej instalacji elektrycznej być również niebezpieczne.
Stare części samochodowe i motocyklowe
Strychy nad garażami i budynkami gospodarczymi potrafią skrywać części, które na pierwszy rzut oka wyglądają jak złom.
Warto sprawdzić:
Szczególnie interesujące mogą być oryginalne części do dawnych samochodów i motocykli.
Dotyczy to m.in. pojazdów takich jak Syrena, Warszawa, Fiat 125p, Fiat 126p, WSK, WFM, SHL czy Junak.
Instrukcje, katalogi i prospekty motoryzacyjne
Obok części często przechowywano dokumentację.
Stare instrukcje obsługi, katalogi części, książki napraw czy prospekty reklamowe mogą dziś zainteresować właścicieli zabytkowych pojazdów i kolekcjonerów motoryzacji.
Dlatego przed wyrzuceniem sterty papierów z warsztatu lub strychu sprawdź, czego dotyczą.
Oryginalna instrukcja motocykla WSK czy samochodu z okresu PRL może być znacznie ciekawsza niż współczesna książka techniczna.
Stare szyldy i reklamy
Szyld sklepu, metalowa tablica, reklama produktu czy tabliczka z dawnego zakładu pracy mogą wyglądać jak zużyte wyposażenie.
Niektóre takie przedmioty są jednak poszukiwane jako pamiątki związane z:
Nie odnawiaj ich przed identyfikacją. Oryginalna powierzchnia może być częścią charakteru przedmiotu.
Meble ze strychu – nie zaczynaj od renowacji
Stary fotel, krzesło czy niewielka komoda nie muszą być antykiem, ale przed wyrzuceniem warto sprawdzić konstrukcję i ewentualne oznaczenia producenta.
Szczególnie interesujące mogą być:
Nie szlifuj i nie maluj mebla przed oceną. W przypadku niektórych egzemplarzy oryginalna powierzchnia, fornir, okucia czy nawet ślady użytkowania mogą mieć znaczenie dla późniejszej oceny. Samodzielne przemalowanie starego mebla albo wymiana uchwytów może utrudnić ustalenie jego pochodzenia.
Warto obejrzeć również miejsca, których normalnie nie widać: tył, spód, wnętrza szuflad czy elementy konstrukcyjne. Mogą znajdować się tam etykiety producenta, stemple, numery albo inne oznaczenia.
Obrazy, grafiki i stare ramy – sprawdź również odwrotną stronę
Obraz znaleziony na strychu nie musi być dziełem znanego artysty, ale nie powinno się oceniać go wyłącznie po tym, czy pasuje do współczesnego wnętrza.
Przyjrzyj się:
W przypadku obrazu warto sfotografować zarówno przód, jak i tył.
Nie czyść powierzchni obrazu wodą czy detergentami i nie próbuj samodzielnie usuwać starego werniksu. Jeżeli rzecz okaże się interesująca, takie działania mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.
Osobno warto sprawdzić stare grafiki, ryciny, plakaty oraz fotografie oprawione w ramy.
Biżuteria – nie oceniaj jej tylko po wyglądzie
Na strych może trafić także pudełko z biżuterią, której od lat nikt nie używał.
Warto sprawdzić:
Szukaj przede wszystkim punc i oznaczeń znajdujących się w mniej widocznych miejscach.
Nie zakładaj jednak, że każdy przedmiot w złotym kolorze wykonano ze złota, podobnie jak ciemny nalot na srebrze nie świadczy automatycznie o braku wartości.
Wstępna identyfikacja materiału powinna poprzedzać decyzję o czyszczeniu czy sprzedaży.
Pudełka, etui i oryginalne opakowania też mogą być ważne
Podczas opróżniania strychu bardzo łatwo potraktować stare opakowania jak śmieci.
Tymczasem pudełko może należeć do przedmiotu znajdującego się w zupełnie innym kartonie.
Warto zachować:
Kompletny zestaw może być łatwiejszy do zidentyfikowania, a w niektórych przypadkach bardziej atrakcyjny dla kolekcjonera.
Dlatego opakowania najlepiej wyrzucać dopiero po zakończeniu selekcji.
Co zrobić z przedmiotami, których przeznaczenia nie znasz?
To jedna z najczęstszych sytuacji podczas opróżniania starego strychu.
Znajdujesz metalowy przedmiot, urządzenie, część mechanizmu albo narzędzie i nie masz pojęcia, do czego służyło.
Nie zakładaj od razu, że to złom.
Najpierw poszukaj:
Zrób zdjęcie całego przedmiotu oraz wszystkich oznaczeń.
W przypadku dawnych narzędzi, urządzeń technicznych i części motoryzacyjnych właśnie numer lub nazwa producenta mogą być podstawą identyfikacji.
Uszkodzone starocie ze strychu również warto sprawdzić
Pęknięcie, rdza, brak elementu czy niesprawny mechanizm nie oznaczają automatycznie, że przedmiot należy wyrzucić.
Stan jest ważnym elementem wyceny, ale tylko jednym z kilku.
Liczą się również:
Rzadki przedmiot może być interesujący nawet w słabszym stanie. Z kolei bardzo popularna rzecz może mieć niewielką wartość mimo doskonałego zachowania.
Dlatego starocie ze strychu najlepiej najpierw zidentyfikować, a dopiero później oceniać, czy warto je zachować.
Nie naprawiaj przedmiotów przed wyceną
Jeżeli podczas opróżniania znajdziesz uszkodzoną figurkę, zegarek, mebel albo militarium, naturalnym odruchem może być próba naprawy.
Lepiej tego nie robić przed identyfikacją.
Szczególnie ryzykowne są:
Nieprofesjonalna ingerencja może być trudniejsza do naprawienia niż pierwotne uszkodzenie.
Jeżeli od przedmiotu odpadł jakiś element, po prostu go zachowaj i przechowuj razem z całością.
Jak segregować rzeczy podczas opróżniania strychu?
Przy dużej liczbie przedmiotów warto stworzyć kilka prostych grup.
Pierwsza grupa – rzeczy do dokładniejszej identyfikacji.
Tu trafiają przedmioty z sygnaturami, puncami, numerami, podpisami albo innymi oznaczeniami.
Druga grupa – kolekcje i pamiątki rodzinne.
Albumy, dokumenty, odznaczenia, mundury, fotografie i korespondencja powinny pozostać razem.
Trzecia grupa – przedmioty techniczne i motoryzacyjne.
Części, narzędzia, instrukcje, katalogi i urządzenia warto oceniać osobno.
Czwarta grupa – rzeczy o oczywiście niewielkiej wartości użytkowej lub kolekcjonerskiej.
Dopiero po selekcji można zdecydować o ich wyrzuceniu lub przekazaniu.
Nie trzeba od razu tworzyć szczegółowego katalogu każdego przedmiotu. Chodzi przede wszystkim o to, żeby niczego potencjalnie interesującego nie wyrzucić przez przypadek.
Jak fotografować starocie znalezione na strychu?
Do wstępnej oceny zwykle nie potrzebujesz profesjonalnego aparatu.
Telefon wystarczy, jeśli zdjęcia będą ostre i wykonane w dobrym świetle.
Przy pojedynczym przedmiocie warto zrobić:
Jeżeli przedmiot ma numer, stempel lub napis, sfotografuj go osobno.
Nie używaj filtrów zmieniających kolor i nie poprawiaj mocno zdjęcia. Przy identyfikacji ważne jest pokazanie rzeczywistego wyglądu przedmiotu.
A co zrobić, gdy strych jest pełen rzeczy?
Przy kilkudziesięciu kartonach fotografowanie każdego przedmiotu osobno byłoby niepraktyczne.
Zacznij od zdjęć poglądowych.
Możesz sfotografować:
Dopiero po wstępnej selekcji wykonaj dokładne fotografie przedmiotów wymagających bliższej oceny.
To znacznie szybsze niż katalogowanie wszystkiego od początku.
Co można znaleźć na strychu, co naprawdę warto sprawdzić?
Lista może być bardzo długa, ale przed opróżnieniem szczególnie warto zwrócić uwagę na:
| Kategoria | Co sprawdzić? |
| Zegarki i zegary | marka, mechanizm, numery, dokumenty |
| Porcelana | sygnatury, producent, kompletność |
| Monety | rocznik, mennica, stan |
| Banknoty | seria, stan, rzadkość |
| Medale i odznaczenia | oznaczenia, legitymacje, etui |
| Militaria | producent, stemple, kompletność |
| Mundury | naszywki, guziki, pagony, metki |
| Fotografie | podpisy, daty, miejsca |
| Dokumenty | okres, nazwiska, kontekst |
| Znaczki | serie, kraj, kompletność |
| Biżuteria | punce i materiał |
| Srebro i platery | producent, punce |
| PRL | marka, projektant, model |
| Motoryzacja | model pojazdu, producent części |
| Instrukcje | marka, model i rok |
| Zabawki | producent, kompletność, opakowanie |
| Elektronika | marka, model, stan |
| Meble | producent, konstrukcja, oryginalność |
Nie oznacza to, że każdy przedmiot należący do tych kategorii będzie wartościowy. To po prostu rzeczy, których nie warto wyrzucać bez wcześniejszego sprawdzenia.
Czego nie wyrzucać razem z przedmiotem?
Przy selekcji łatwo skupić się na głównej rzeczy i pozbyć się wszystkiego, co znajduje się obok.
To błąd.
Jeżeli znajdziesz zegarek, sprawdź, czy nie ma pudełka i dokumentów. Przy medalu poszukaj legitymacji. Przy aparacie – futerału i obiektywów. Przy motocyklowych częściach – instrukcji i katalogów.
Szczególnie warto zachować:
pudełka, etui, dokumenty, rachunki, instrukcje, fotografie, certyfikaty i dodatkowe części.
Czasami właśnie taki niepozorny dodatek pomaga dokładnie ustalić, czym jest przedmiot.
Najczęstsze błędy podczas opróżniania starego strychu
Pierwszym jest pośpiech.
Drugim – przekonanie, że wartościowe rzeczy muszą wyglądać na wartościowe.
Trzecim – samodzielne „odświeżanie” znalezionych przedmiotów.
W praktyce warto unikać przede wszystkim:
Kilka dodatkowych minut przeznaczonych na selekcję może wystarczyć, aby nie stracić interesującego przedmiotu.
Strych po dziadkach lub rodzicach – zachowaj kontekst
Jeżeli opróżniasz rodzinny strych, przedmioty mogą mieć wspólne pochodzenie.
To szczególnie ważne w przypadku dokumentów, fotografii, militariów i odznaczeń.
Przykładowo sama odznaka może być trudna do przypisania konkretnej osobie. Jeśli jednak znajduje się w pudełku razem z legitymacją, fotografią w mundurze i dokumentami wojskowymi, sytuacja wygląda zupełnie inaczej.
Dlatego rzeczy znalezione razem warto przynajmniej początkowo pozostawić razem.
Czy wszystkie stare rzeczy ze strychu mają wartość?
Oczywiście nie.
Sam fakt, że przedmiot przeleżał na strychu 50 czy 80 lat, nie czyni go automatycznie antykiem o wysokiej wartości.
Na cenę wpływają m.in.:
Czasem rzecz mająca ponad sto lat może być łatwo dostępna i stosunkowo tania. Innym razem przedmiot z PRL może zainteresować wielu kolekcjonerów, ponieważ konkretny model zachował się w niewielkiej liczbie egzemplarzy.
Dlatego zamiast zgadywać na podstawie wieku, lepiej najpierw ustalić dokładnie, z czym mamy do czynienia.
Starocie ze strychu – jak przygotować je do wyceny?
Jeżeli po pierwszej selekcji pozostanie grupa rzeczy, których wartości nie potrafisz określić, przygotuj fotografie i podstawowe informacje.
W przypadku pojedynczego przedmiotu przydatne będą:
Przy całym strychu można zacząć od zdjęć poglądowych.
Na skupujemy-starocie.pl można sprawdzić kategorie przedmiotów będących przedmiotem zainteresowania skupu oraz skontaktować się w sprawie ich wstępnej oceny.
Co sprawdzić na strychu przed jego opróżnieniem? Najpierw szukaj informacji, nie ceny
Jeżeli zastanawiasz się, co można znaleźć na strychu, odpowiedź może obejmować praktycznie wszystko: od starego zegarka i rodzinnego albumu po mundur, części do motocykla czy porcelanową figurkę.
Nie oznacza to, że każda taka rzecz będzie cenna. Najważniejsze jest jednak, żeby nie podejmować decyzji wyłącznie na podstawie wyglądu.
Przed opróżnieniem strychu sprawdź pudełka i walizki, przejrzyj dokumenty, szukaj sygnatur, zachowaj kompletne zestawy i nie odnawiaj znalezionych przedmiotów przed ich identyfikacją.
W przypadku staroci ze strychu najbardziej niepozorna rzecz może okazać się tą, której warto poświęcić najwięcej uwagi. Dlatego najlepsza kolejność jest prosta: najpierw przegląd i wstępna wycena, później opróżnianie.